50/50
Kop of munt — het muntje dat je nooit kwijt bent
Wie begint er? Wie haalt koffie? Bestellen we of koken we? Gooi het muntje op, tik erop of klik op de knop, en de knoop is doorgehakt. Eerlijker dan een echte munt, en je hoeft niet eerst je jaszakken om te keren.
Tikken op de munt zelf werkt ook.
De oudste beslismethode die er is
De Romeinen noemden het navia aut caput, schip of kop, en beslechtten er tweeduizend jaar geleden al ruzies mee. Het idee is sindsdien niet verbeterd, omdat het niet te verbeteren valt: twee uitkomsten, gelijke kansen, geen discussie. Een muntworp is bovendien het enige beslisgereedschap dat iedereen ter plekke accepteert. Je hoort zelden iemand na een worp om een hertelling vragen.
Grappig genoeg is de digitale versie eerlijker dan het origineel. Een echte munt landt nét iets vaker op de kant die boven begon toen je hem opgooide, en op zachte ondergrond speelt ook de vangtechniek mee. Dit muntje heeft daar allemaal geen last van: de uitkomst komt uit de cryptografische randombron van je browser, dezelfde die ons rad gebruikt. Wie dat wil narekenen kan op Eerlijk loten zien hoe de verdeling zich over duizenden worpen gedraagt.
Meer dan twee smaken? Pak een ander gereedschap
Kop of munt is op zijn best bij precies twee opties. Zodra er een derde smaak bijkomt, wordt het muntje onhandig en kun je beter doordraaien naar het keuzerad, waar je zoveel opties op zet als je wilt. Gaat je vraag eigenlijk over ja of nee, dan is het ja of nee-rad dezelfde beslissing met wat meer theater. En moet er een getal komen in plaats van een kant, dan liggen de dobbelstenen klaar.
Voor de liefhebbers: series gooien
Eén worp beslist snel, maar voelt soms te kaal voor iets belangrijks. Speel dan beste-van-vijf: de turflijst onder de munt houdt de stand bij, dus je hoeft niets te onthouden. Leerkrachten gebruiken die lijst trouwens ook als mini-lesje kansrekening. Gooi tien keer en je ziet zelden precies vijf om vijf; gooi er honderd en de verhouding kruipt vanzelf naar het midden. Zo voelt een klas binnen vijf minuten wat toeval eigenlijk is.
Veelgestelde vragen
Is de kans hier echt precies 50/50?
Ja. De uitkomst komt uit crypto.getRandomValues, de randombron waarmee je browser ook encryptiesleutels maakt. Die kent geen voorkeurskant. De worp-animatie is puur voor de beleving; op het moment dat je klikt ligt de uitkomst al vast.
Waarom niet gewoon een echte munt pakken?
Ten eerste: die is er nooit als je hem nodig hebt. Ten tweede is een echte muntworp meetbaar scheef — onderzoek van onder anderen statisticus Persi Diaconis laat zien dat een munt iets vaker landt op de kant die bóven begon. Klein verschil, maar een digitale worp heeft er geen last van.
We spelen om series. Houdt de pagina de stand bij?
Ja. Onder de munt verschijnt een turflijst met het totaal voor kop en munt en de laatste twintig worpen op een rij. Ideaal voor beste-van-drie of beste-van-vijf; met de wisknop begin je opnieuw.
Wat als de uitkomst me niet bevalt?
Dan heeft het muntje zijn werk gedaan: blijkbaar wilde je stiekem het andere antwoord. Dat is geen grap — het is de snelste manier om erachter te komen wat je écht vindt. Overigens telt herwerpen tot je wint officieel niet.
Moet ik hiervoor iets installeren?
Nee. Het muntje werkt in elke browser, ook op je telefoon. Zet de pagina bij je favorieten en je hebt altijd een eerlijke munt op zak.